Warhol wśród opakowań. Sztuka w puszce.

Agnieszka Markowska

„Artysta to osoba, która tworzy rzeczy dla ludzi, którzy ich nie potrzebują, ale z tylko sobie znanego powodu myśli, że to dobry pomysł, aby im je dać” – Andy Warhol.

Oglądając telewizję, spacerując ulicami miast, robiąc zakupy nie zdajemy sobie sprawy z tego, że wszystko, co nas otacza, jest kulturą popularną. Wszyscy ubieramy się w tą samą odzież od tego samego producenta, kupujemy te same produkty, widzimy te same slogany reklamowe. Stanowimy masę. A co, jeśli by wyjść ponad to wszystko, albo, jeszcze lepiej, wejść w to, i spróbować zaigrać z rzeczywistością? Tym właśnie zajął się pop-art, dziedzina sztuki, będąca dzieckiem pop-kultury. Jednym z ciekawszych zjawisk wywołanych przez pop-art były powiązania między kulturą masową, a działalnością artystyczną i projektowaniem. I tak też ikony codzienności stały się tematami pop-artu. Zdecydowanie najbardziej rozpoznawalnym dziełem tej dziedziny sztuki jest puszka Campbell's zdefiniowana w artystyczny sposób przez Andy'ego Warhola.

Czym jest puszka Campbell's? Jak mówi sama nazwa - jest opakowaniem produktu owej marki. Campbell Soup Company, pierwotnie Joseph A. Campbell Preserve Company, powstało w 1869 roku. Założycielami byli Joseph A. Campbell, handlarz warzywami oraz Abraham Anderson, producent poprzednika lodówki. Na początku firma zaopatrywała rynek w puszkowane mielone mięso, pomidory i inne warzywa, galaretki, zupy oraz przyprawy. Produkty Campbella na początku podbiły serca Europejczyków, by w XX wieku stać się ulubioną potrawą kondensowaną Amerykanów. Na Wystawie Światowej, zorganizowanej w 1900 roku w Paryżu, zupa zdobyła złoty medal, który do dziś widnieje na etykiecie produktu. Szata graficzna puszki powstała w 1898 roku i zainspirowana była biało-czerwonymi strojami drużyny futbolowej Cornell University. Od tej pory layout niemal się nie zmienił. Pod przewodnictwem Williama B. Murphy'ego, Campbell Soup stało się jedną z największych firm spożywczych świata. Puszki zupy Campbell's, będące pierwiastkiem kultury popularnej, zapoczątkowały pop-art jako główny ruch artystyczny w USA w latach 60.

Biało-czerwone etykiety puszki do zupy Campbell’s, stały się znane szerszemu kręgowi konsumentów dzięki Andy'emu Warholowi, który od 1962 do 1968 roku namalował całą serię obrazów z ich wizerunkiem. Artysta wyraźnie zmienił koncepcję postrzegania sztuki przez zmianę wizerunku opakowania do zup. Zamiast stosowanych dotychczas harmonijnych, trójwymiarowych obiektów, odwoływał się do pochodnych komercyjnych ilustracji z naciskiem na opakowania. Puszka Campbell's, wraz z innymi seriami tego produktu, zapewniła mu szansę na to, by wyrazić pozytywną opinię na temat kultury współczesnej. Wyroby konserwowe tej marki cieszą się równie mocną popularnością obecnie - w 2006 roku dochód ze sprzedaży zup Campbell's wyniósł prawie 12 milionów dolarów, co jest równe rekordowi sprzedaży tego produktu z 1970 roku. Niestety, ze względu na brak przedłużenia umowy na znak firmowy Campbell's firma Premier Food w Wielkiej Brytanii zdecydowała się na zmianę nazwy produktu na Batchelors Condensed Soup. Ciekawe czy znajdzie się ochotnik chcący stanąć w szranki z królem pop-artu i wstawić nowy produkt nie tylko na półki sklepowe, ale i do muzeum?