Cyfrowa próba ognia. Proofing w druku opakowań.

Dziś już ponad 90 proc. wszystkich proofów drukuje się cyfrowo, głównie w technologii inkjetowej. Możliwości technologii cyfrowej coraz częściej wykorzystuje się również podczas proofingu opakowań. Należy jednak zaznaczyć, że tylko określone kombinacje sprzętu i oprogramowania spełniają wysokie wymagania stawiane symulacji produktu końcowego.

Angela Starck

Druk opakowań zalicza się do najbardziej złożonych i kosztownych procesów w całej branży poligraficznej. Wykonanie wydruku próbnego jest dosyć skomplikowane, ponieważ druk opakowań podlega zupełnie innym warunkom ramowym, niż offsetowy druk akcydensowy. Wybór materiałów do zadruku jest w przypadku opakowań zdecydowanie większy, niż w pozostałych sektorach branży poligraficznej. Obok papieru i tektury, w grę wchodzi cała paleta różnych podłoży, takich jak metal, tekstylia lub folie z tworzyw sztucznych (także przezroczyste). Dużym wyzwaniem dla proofingu wykonywanego na przezroczystych materiałach jest tak zwany druk konturowy. Wszystkie techniki zadruku (wklęsłodruk, flekso, offset) oraz stosowane farby drukarskie stawiają specyficzne wymagania względem proofingu. Kolejnym wyzwaniem w obszarze druku opakowań jest wysoki udział farb specjalnych i bieli.

Jakość kontra cena

Obecnie do druku próbnego opakowań najczęściej wykorzystuje się wielkoformatowe maszyny inkjetowe w połączeniu z odpowiednim oprogramowaniem proofingowym. Specjalistyczny software, jak np. Kodak Approval, współpracuje wprawdzie z dużą bazą już zainstalowanych urządzeń do druku próbnego, ale tego typu maszyny sprzedają się coraz słabiej. Dzieje się tak głównie ze względów finansowych. Z jednej strony, wysoka jest cena samego urządzenia, z drugiej – każdy pojedynczy proof to spory wydatek.

Prawdą jest, że inkjetowe wydruki próbne odpowiadają wysokim wymaganiom jakościowym, a dla systemów takich jak Approval NX, który stosuje technologię termicznego transferu laserowo-ablacyjnego, dostępnych jest coraz więcej rodzajów metalicznych folii transferowych dla uzyskania efektów specjalnych. Niemniej jednak, niewielu klientów decyduje się na tego typu rozwiązania, za które, nie ma co ukrywać, muszą sporo zapłacić.

Do tej pory na rynku pojawiło się tylko kilka drukarek atramentowych, które można wykorzystać do proofingu opakowaniowego. Chodzi tutaj o urządzenia, które są zdolne zadrukować dużą powierzchnię tak, aby możliwe było jak najprecyzyjniejsze odtworzenie szerokiej gamy kolorów. Decydujące są przy tym także wysoka rozdzielczość oraz możliwie mały rozmiar punktu, pozwalające uniknąć efektu mory. Dodatkowym wymaganiem jest zadruk białym kolorem.

Na trudnych podłożach

Epson Stylus Pro WT7900 zaprojektowany został specjalnie z myślą o proofingu opakowań na foliach przezroczystych, nieprzezroczystych i metalicznych. Relatywnie niska cena całego systemu powoduje, że urządzenie cieszy się dużym powodzeniem wśród klientów. Maszyna o szerokości zadruku 610 mm obsługuje media o maksymalnej grubości 1,5 mm, drukując w rozdzielczości 2400 x 1200 dpi, przy wielkości punktu już od  3,5 pikolitra.

Dzięki wykorzystaniu ośmiu wodnych atramentów pigmentowych, (CMYK, LM, LC, pomarańczowy, zielony) plus biały, proof uzyskuje bardzo szeroką przestrzeń barw i umożliwia – jak twierdzi Epson – reprodukcję 96,5 proc. wszystkich kolorów palety Pantone. W przeciwieństwie do wielu innych producentów, którzy stosują szkodliwy dla środowiska dwutlenek tytanu jako pigment koloru białego, Epson otrzymuje biały tusz z czystej żywicy. Ma to zagwarantować wysoką gęstość i dać możliwość mieszania z innymi kolorami. Urządzenie nadaje się także do certyfikacji proofów oraz pozwala na przeprowadzenie automatycznej kalibracji.

Do podłoży stosowanych w druku inkjetowym należą: papier powlekany, matowy i błyszczący oraz media specjalne, jak np. Epson ClearProof Film, CrystalClear Film oraz nowy MetallicProof Film – podłoże w kolorze srebrnym, przeznaczone do symulowania efektów metalicznych.

Utwardzony efekt

Także seria urządzeń Mimaki UJF-605 doskonale nadaje się do proofingu opakowań. Drukarki UJF-605RII oraz UJF-605C wykorzystują atramenty utwardzane UV. Ten rodzaj zadruku jest odpowiedni zarówno dla mediów sztywnych, jak i elastycznych. Możliwy jest druk bezpośrednio na podłożu, także w przypadku metalu czy tworzyw sztucznych. Obszar zadruku w obu maszynach wynosi 60 x 50 cm. Ploter rolowy UJF-605RII może zadrukowywać podłoża o grubości do 2 mm, natomiast ploter stołowy UJF 605CII drukuje na mediach nawet do 50 mm grubości. Urządzenia oferują rozdzielczość 2400 x 1200 dpi, zmienną wielkość punktu oraz druk w CMYK, bieli i kolorach dodatkowych.

Do dyspozycji są również opcjonalnie twardsze atramenty do zadruku niestandardowych, sztywnych mediów, jak szkło, drewno lub płyty z tworzywa sztucznego. Systemy Mimaki drukują także atramentami elastycznymi, które cechuje 200-procentowa rozciągliwość.

Możliwość bezpośredniego druku na oryginalnym podłożu, które później wykorzystuje się w produkcji właściwej powoduje, że systemy UJF-605 nadają się również do wykonywania prototypów opakowań. Dzięki kombinacji urządzenia UJF-605 z oprogramowaniem GMG, możliwa staje się na przykład produkcja mockupów puszek z białej blachy.

Niedawno firma Mimaki poszerzyła portfolio swoich systemów o modele UJF-3042 i UJF-706. Techniczne możliwości obu urządzeń odpowiadają serii UJF-605.

Prototyp jak się patrzy

Do niewielkiej grupy systemów inkjetowych, które nadają się do próbnych wydruków opakowań, zalicza się także Roland VersaUV LEC-330. Ploter drukująco-tnący pozwala na uzyskanie rozdzielczości 1440 x 1440 dpi i operuje sześcioma kolorami (CMYK, biały i lakier). Atramenty ECO-UV Rolanda zapewniają szeroką przestrzeń barwną. Ponadto są odporne na zadrapania i nie kruszą się przy złożeniu czy zwinięciu arkusza. Farby UV utwardzone są za pomocą lamp LED-owych. Charakteryzują się one stosowaniem niższej temperatury, niż ma to miejsce przy konwencjonalnych lampach UV, dlatego można stosować je również w druku na wrażliwych mediach. Istnieją jeszcze inne zalety utwardzania za pomocą lamp LED, m.in.: zdecydowanie dłuższa wytrzymałość, małe zużycie energii i duża szybkość produkcji. Ploter Rolanda bez problemu obsługuje różne media, z jednym wyjątkiem: w przypadku metalu grubość podłoża nie może przekraczać 1 mm. Zintegrowana w urządzeniu funkcja tnąca sprawia, że VersaUV LEC-330 doskonale nadaje się do szybkiej i opłacalnej produkcji prototypów opakowaniowych.

Software u steru

Istnieje szeroka paleta różnych programów wykorzystywanych przy produkcji proofów opakowań, które mogą odpowiednio sterować urządzeniem drukującym. Wśród nich warto wymienić: rozwiązania GMG – FlexoProof, DotProof i ColorProof, CGSW Oris Color Tuner Web, ColorproofXL od EFI, Mirage Design Editio od Cromanet CS, ProofMaster Plus oraz PrintFactory od ProofMaster lub też Star Proof od Isi Graphic System. Każda z tych aplikacji powinna umożliwić przygotowanie proofów kontraktowych i rastrowych.

Kolor bliżej ideału

Oris Color Tuner Web 1.1.1 firmy CGS wspiera maszyny Epson Stylus Pro WT7900 oraz Roland VersaUV LEC-330, brak jest natomiast rozwiązania dla serii Mimaki UJF-605. Jeśli chodzi o zarządzanie kolorem, Oris Color Tuner nie ogranicza się jedynie do ICC-Profile. Oprogramowanie opiera się na tzw. metodzie iteratywnej, którą uważa się za szczególnie precyzyjną i która doskonale odwzorowuje szeroką gamę kolorów. Dopasowanie kolorów opiera się na odchyleniu delty E i jest powtarzane automatycznie tak długo, aż zostanie osiągnięta docelowa wartość koloru.

Praktycznym może się tutaj okazać stworzenie oddzielnej tabeli kolorów specjalnych. Poza tym, Oris Color Tuner można zainstalować na serwerze. Poprzez interfejs dostępny za pomocą przeglądarki internetowej, do programu mogą zalogować się klienci, którzy uzyskują dostęp do wizualizacji proofów. Takim sposobem zdecydowanie skraca się czas potrzebny na dokonanie poprawek w projekcie.

GMG ColorProof i FlexoProof bez problemu współpracują z Epson Stylus Pro WT7900, Roland VersaUV LEC-330 oraz serią Mimaki UJF-605. Raz stworzone profile koloru można wykorzystywać przy realizacji kolejnych projektów za pomocą funkcji Remonte-Proofing. Oprogramowanie opiera się na bazie danych, zawierającej kolory specjalne. Moduł SmartProfiler ma umożliwić stosowanie profili dla różnych podłoży, również dla nietypowych mediów, np. metalu. Poza tym, oprogramowanie GMG White służy zarówno do częściowego, jak i całościowego zadruku białym kolorem. Istnieje przy tym możliwość indywidualnego ustawienia stopnia pokrycia i poziomu bieli.

Dynamiczne paski kontrolne

Maszyny proofingowe Epsona, Rolanda i Mimaki współpracują również z oprogramowaniem EFI Colorproof XF. Do sprawdzenia i optymalizacji kolorów podstawowych oraz specjalnych program wykorzystuje tzw. Dynamic Wedge. Dynamiczny pasek kontrolny tworzony jest na podstawie kolorów przypisanych do danego dokumentu. Dla proofingu opakowań na podłożach przezroczystych i metalizowanych, oprogramowanie EFI oferuje kompleksowe funkcje zadruku białym atramentem przy definiowalnym poziomie gęstości. Nie bez znaczenia jest również możliwość wyboru kolejności zadruku (kolor na biel/ biel na kolor). Dodatkowym atutem są opcje Print & Cut i Cut Server. Dzięki nim można sterować zarówno maszynami drukującymi, jak i ploterami drukująco-tnącymi. Korzyść jest prosta: jeden software dla wielu urządzeń. Nowość stanowi XF Mobile Klient dla Colorproof XF. Dzięki niemu istnieje możliwość połączenia się z serwerem XF poprzez iPhone, iPad lub iPod Touch, co pozwala na niczym nieograniczoną, mobilną pracę.

Foto 1: Kodak

Dla systemów, takich jak Approval NX, który stosuje technologię termicznego transferu laserowo-ablacyjnego, dostępnych jest coraz więcej rodzajów metalicznych folii transferowych.

Foto 2: Epson

Epson Stylus Pro WT7900 zaprojektowany został specjalnie z myślą o proofingu opakowań na foliach przezroczystych, nieprzezroczystych i metalicznych.

Foto 3: Mimaki

Do podłoży, stosowanych w druku inkjetowym, należą media specjalne, jak np. Epson MetallicProof Film – podłoże w kolorze srebrnym, przeznaczone do symulowania efektów metalicznych.

Foto 4: Mimaki

Dzięki kombinacji urządzenia UJF-605 z oprogramowaniem GMG, możliwa staje się na przykład produkcja mockupów puszek z białej blachy.

Foto 5: Roland

VersaUV LEC-330 doskonale nadaje się do szybkiej i opłacalnej produkcji prototypów opakowaniowych.

Foto 6: GMG

GMG ColorProof i FlexoProof mogą bez problemu współpracować z Epson Stylus Pro WT7900, Roland VersaUV LEC-330 oraz serią Mimaki UJF-605.