Równowaga biodegradowalna. Ecovio Eco-Efficiency Compass do oceny efektywności ekologicznej opakowań.

W jakich przypadkach rozsądne jest stosowanie biodegradowalnych tworzyw sztucznych w branży opakowań? Odpowiedź na to pytanie wcale nie jest łatwa, jednak obecnie za pomocą jednego kliknięcia myszką można porównać ślady ekologiczne i otrzymać produkt optymalnie zrównoważony.

Dotychczas ten, kto pragnął podjąć decyzję w jakich przypadkach warto stosować biodegradowalne tworzywa sztuczne, bazując na solidnych podstawach, zdany był na obszerne badania efektywności ekologicznej konkretnego przypadku bądź na inne analizy cyklu życia (Life Cycle Assessment, LCA). Skupiają się one na zużyciu zasobów, każdorazowo podczas produkcji, eksploatacji i końcowego zagospodarowania produktu wykonanego z tworzywa sztucznego. Opracowane przez BASF nowe narzędzie online, tak zwany Ecovio Eco-Efficiency  Compass, w przyszłości znacznie ułatwi podejmowanie decyzji.

Oprogramowanie to skupia w jednym, przyjaznym dla użytkownika interfejsie dane będące wynikami wielu szczegółowych analiz efektywności ekologicznej – odgrywające ważną rolę przy produkcji i końcowym zagospodarowaniu wybranych produktów. W ten sposób możliwa jest szybka symulacja przy użyciu różnych, istotnych dla ekologicznej oceny produktu parametrów, co uwidacznia ich wpływ na ekologiczną efektywność produktu. Dzięki nieskomplikowanemu porównaniu śladów ekologicznych różnych rozwiązań, użytkownik może szybko stwierdzić, czy tworzywo ulegające biodegradacji rzeczywiście jest bardziej przyjazne dla środowiska.     

Nie koniecznie „efektywny ekologicznie”  

Od ponad dziesięciu lat, od dotarcia do szerszej świadomości przemysłu i konsumentów, ulegające biodegradacji tworzywa sztuczne nadal cieszą się rosnącym zainteresowaniem tak na rynku, jak i wśród szeroko pojętej opinii publicznej. Biodegradowalne tworzywa sztuczne nie rozwiązują jednak automatycznie problemów ochrony środowiska tylko dlatego, że można je przetworzyć na kompost. Korzystanie z nich jest rozsądne tylko wówczas, gdy przy tej samej wydajności są bardziej zrównoważone niż materiały niebiodegradowalne albo nawet oferują większą wydajność. Biodegradowalność ma bowiem stwarzać wartość dodaną, np. pozwalając na kompostowanie odpadów organicznych, zamiast na ich spalanie. Odpady organiczne w dużej części składają się z wody, co powoduje, że ich obróbka termiczna jest wysoce nieefektywna. Natomiast kompostowanie folii z zawartością może mieć bardzo korzystny wpływ na środowisko. 

Szczegółowe analizy cyklu życia już od wielu lat pomagają ściśle rozróżniać i rozważać alternatywne produkty i metody. Dodatkowo, w sposób wyczerpujący i ilościowy uwzględniają i oceniają one zużycie zasobów, wpływ na środowisko i efekty ekonomiczne w fazach produkcyjnej, użytkowej i końcowej danego materiału, w danym zastosowaniu. Cechy te czynią badanie kompleksowym. Obszerna analiza metodą LCA może zostać wykonana tylko przez ekspertów w tej dziedzinie i trwa kilka miesięcy. Takich jednostkowych badań nie można łączyć, a szczególne studia przypadków wymagają osobnego przygotowania, co także wymaga wiedzy eksperckiej. Dlatego elastyczne i szybkie rozważanie kilku alternatywnych materiałów nie jest wcale takie łatwe.

Przejrzysty interfejs

W tym miejscu znajduje zastosowanie nowy Ecovio Eco-Efficiency Compass. Użytkownik tego instrumentu za pomocą opierającego się o sieć www interfejsu z maską wprowadzania może tworzyć kombinacje wielu parametrów odgrywających ważną rolę dla ekologicznego profilu planowanego produktu – np. torby. Oprócz wyboru materiału opakowania – w razie potrzeby także na poziomie monomerów - możliwy jest również wybór jego wagi oraz sposobu końcowego zagospodarowania. W ten sposób przedstawiany jest cały cykl życia produktu – od wyboru surowca po końcowe zagospodarowanie. W celu dokonania obliczeń, oprogramowanie wykorzystuje serię analiz efektywności ekologicznej i parametrów sterowniczych, odnośnie materiałów, zastosowań i scenariuszy zagospodarowania końcowego. Dla zapewnienia większej czytelności pozostają one jednak w tle. Ponadto, kilku zmiennym odgórnie nadano rozsądne wartości. Tak oto z doświadczenia wiadomo, że zużycie energii przy produkcji folii ma tylko niewielki wpływ na efektywność ekologiczną torebki foliowej w perspektywie jej okresu użytkowania.

Proste przedstawienie złożonych systemów 

W wyniku analizy, użytkownik w pierwszej kolejności otrzymuje diagram sieciowy i diagram portfoliowy, które w sposób klarowny i zrozumiały przedstawiają efektywność ekologiczną porównywanych rozwiązań. Już w tej fazie widać, w którym miejscu leżą wady i zalety danego wariantu produktu - np. odnośnie zużycia surowców czy emisji. Na życzenie klienta i przy wsparciu ekspertów BASF możliwe jest otrzymanie reprodukowalnych szacunkowych wartości przepływów energii i materiałów powstających przy produkcji, transporcie, użytkowaniu i końcowym zagospodarowaniu. Naświetlane są oczywiście także wpływy na środowisko danego wariantu materiału oraz koszty wybranego rozwiązania.

Koncepcja z rozwojowym potencjałem

Na dzień dzisiejszy, nowy Ecovio Eco-Efficiency Compass jest przystosowany do oceny efektywności ekologicznej używanych niemalże wszędzie w handlu detalicznym toreb i opakowań piankowych, jednak możliwe będzie rozszerzenie go o kolejne grupy produktów. Przykładem jest chociażby polietylen z bioetanolu. Fachowcy  wprowadzają obecnie modele dla powłok papieru i folii kurczowych. Pomogą one klientom w uzyskaniu informacji na temat efektywności ekologicznej kubeczków papierowych i pojemników na napoje. W ten sposób, także w tych dziedzinach możliwe jest zagwarantowanie, że biodegradowalne tworzywa sztuczne są używane tylko wtedy, gdy przy co najmniej takiej samej wydajności rzeczywiście stanowią produkt w większym stopniu zrównoważony.