Ostrożnie z czyszczeniem. Techniczny regulamin czystości maszyn.

Wojciech Mataczyński, Industrial Solutions

Trudno sobie wyobrazić szybką i efektywną produkcję na brudnym sprzęcie do obróbki tworzyw sztucznych. Mimo to firmy często nie wiedzą jaki środek zastosować do danego sprzętu, co może powodować duże straty. Aby uniknąć nieprzyjemnych sytuacji najlepiej zastosować się do kilku prostych rad, szczególnie w aspekcie czyszczenia emulsją Coratex oraz w warunkach szczególnych.

Przede wszystkim proces czyszczenia wymaga zredukowania prędkości obrotowej ślimaka do poziomu 50 proc. standardowej, roboczej szybkości maszyny dla danego materiału. Następnie należy wypełnić całą objętość cylindra mieszanką czyszcząca, co pozwala uniknąć martwych przestrzeni i zapewnia, że wszystkie miejsca będą miały kontakt z emulsją. Barwa mieszanki wychodzącej z cylindra lub głowicy powinna być szaro-brązowa, ze względu na zawartość elementów zdegradowanego wcześniej tworzywa (czarne cząstki lub punkty). Po umieszczeniu całej mieszanki czyszczącej wewnątrz maszyny można ją tam pozostawić, aby wydłużyć czas reakcji środków chemicznych (10-30 min.). Następnie trzeba przepłukać maszynę czystym granulatem do uzyskania naturalnego koloru tworzywa. Najlepiej wykorzystać 30 proc. czystego granulatu w stosunku do mieszanki czyszczącej.

Trudne termoplasty

W przypadku stosowania trudnych termoplastów, jak np. POM, rozruch i przerwy w cyklu powodują termiczną degradację materiału. W następstwie dochodzi do nieprawidłowego funkcjonowania dysz, a wypraski zawierają czarne punkty. Aby tego uniknąć zaleca się pozostawienie wewnątrz maszyny mieszanki granulatu z dodatkiem 3 proc. emulsji na cały okres postoju. Zrealizowanie tego zadania polega w pierwszej kolejności na odsunięciu cylindra od formy, wprowadzeniu mieszanki czyszczącej do całej objętości cylindra, wyłączeniu maszyny, następnie uruchomieniu jej po postoju i stopniowym podnoszeniu temperatury aż do momentu osiągnięcia temperatury roboczej. Równocześnie należy powoli zwiększać obroty ślimaka. Przy ponownym rozruchu oraz podczas normalnego czyszczenia POM, zadana temperatura musi odpowiadać 175 - 190˚ Celsjusza, w przeciwnym wypadku substancja nie zadziała. Nie należy się również przejmować powstaniem nieprzyjemnego zapachu, za który odpowiada zawartość formaldehydów, i trzaskami wewnątrz maszyny, na skutek powstawania pęcherzyków gazu, ponieważ nie ma to negatywnego wpływu na jakość czyszczenia. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku zawartości nylonu, który może być czyszczony tylko za pomocą tzw. międzymedium (za pomocą PP), ze względu na zbyt dużą płynność materiału. Dodatkowo, przy dużym zanieczyszczeniu dyszy zaleca się wykręcić ją i przeczyścić ręcznie również za pomocą emulsji, tzn. zalać powierzchniowo środkiem i wyczyścić bawełnianą szmatką, po czym zamontować i przeprowadzić proces czyszczenia maszyny.

Wytłaczarki

Czyszczenie wytłaczarek powinno odbywać się, jeżeli jest to możliwe, po wyjęciu sit. Nowe części (sita) należy włożyć ponownie po przepłukaniu maszyny czystym granulatem, po czym można kontynuować produkcję. Sita o średnicy otworu powyżej 1 mm mogą ewentualnie pozostać. W takim przypadku, jak również w przypadku sita ciągłego, należy podnieść na sicie temperaturę o ok. 10 proc. w stosunku do temperatury roboczej i obserwować proces. Płytkę z otworami należy pozostawić i wyczyścić razem z maszyną. Jeżeli można wyjąć sita, to temperatura na głowicy i płytkach z otworami ma pozostać na poziomie roboczym, a tę na cylindrze należy obniżyć o 10-15 proc. w stosunku do temperatury roboczej. Nigdy nie należy odłączać głowicy, niezależnie od tego czy jest to produkcja profili, granulatu czy butelek i pojemników produkowanych metodą rozdmuchu. W tym ostatnim przypadku dysze powietrza oraz formę trzeba czyścić ręcznie za pomocą emulsji i bawełnianej szmatki.

W przypadku tandemów lub koekstruzji (produkcja wielowarstwowa), temperaturę w obu cylindrach należy utrzymywać na stałym poziomie. Można także przeczyścić tylko jeden wybrany cylinder, wyłączając drugi z procesu. Wówczas płytkę z otworami trzeba pozostawić, sita wyjąć, a mieszankę czyszczącą przepuścić przez głowicę. W systemach kawitacyjnych należy odłączyć formę od cylindra oraz dopływ gazu i wyczyścić cylinder, jak w pozostałych przypadkach.

Wtryskarki

W procesie czyszczenia wtryskarek zaleca się, aby w pierwszej kolejności odsunąć cylinder od dyszy i formy, przeczyścić go, następnie przepuścić mieszankę przez dysze, a potem formę. Jeżeli nie mogą być odsunięte należy utrzymać temperaturę w obszarach powyżej punktu plastyfikacji materiału. W przypadku form gorąco-kanałowych najlepiej podnieść ją na kanałach o 10-15 ˚ Celsjusza i przepuścić mieszankę czyszczącą w sposób ciągły przez kanały przy otwartej formie.