Nowelizacja ustawy o systemie kaucyjnym. Ciąg dalszy zmian

Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy z dnia 9 stycznia 2026 r. Wprowadza ona istotne zmiany w funkcjonowaniu systemu kaucyjnego dla butelek szklanych wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra i daje producentom większą elastyczność w sposobie realizacji obowiązków zbiórkowych. Nowelizacja weszła w życie z dniem 18 marca 2026 r.

Przede wszystkim doprecyzowano, że firmy wprowadzające napoje w butelkach szklanych wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra mogą osiągać wymagane poziomy selektywnej zbiórki na dwa sposoby: albo przystępując do systemu kaucyjnego prowadzonego przez podmiot reprezentujący (czyli operatora systemu), albo budując i prowadząc własny, niezależny system zbiórki. To ważna zmiana, bo formalnie otwiera drogę do funkcjonowania równoległych, indywidualnych systemów kaucyjnych.

W przypadku wyboru własnego systemu jasno określono sposób liczenia poziomu zbiórki – jako procentowy stosunek liczby opakowań odebranych od użytkowników do liczby opakowań wprowadzonych na rynek. Dzięki temu firmy mają jednoznaczne zasady raportowania efektywności swoich systemów.

Nowe przepisy wprowadzają też okres przejściowy dla firm wprowadzających napoje w butelkach szklanych wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra – do końca 2028 roku udział w centralnym systemie kaucyjnym pozostaje dobrowolny. W tym czasie przedsiębiorcy mogą zdecydować, czy do niego dołączyć, czy rozwijać własne rozwiązania. Jeśli wybiorą model indywidualny, muszą poinformować o tym ministerstwo klimatu w określonym terminie od rozpoczęcia działalności.

Uszczegółowienie przepisów

Doprecyzowano również obowiązki handlu. Sklepy oferujące napoje w butelkach szklanych wielokrotnego użytku objętych systemem prowadzonym przez danego producenta będą musiały przyjmować puste opakowania i zwracać kaucję, bez konieczności okazania paragonu. To istotne z punktu widzenia konsumenta i logistyki zwrotów.

Zmiany obejmują także kwestie sprawozdawczości – rozszerzono zakres danych raportowanych przez przedsiębiorców o informacje dotyczące liczby opakowań wprowadzonych na rynek oraz faktycznie zebranych. Ujednolicono też sposób definiowania poziomu zbiórki, uwzględniając zarówno model kaucyjny (oparty o przepływ kaucji), jak i model fizycznego odbioru opakowań.

Na koniec wprowadzono przepisy przejściowe dla firm, które już wcześniej prowadziły własne systemy zbiórki takich opakowań – mogą je kontynuować na dotychczasowych zasadach do końca 2028 roku, pod warunkiem zgłoszenia takiego zamiaru do końca marca 2026 roku.

W praktyce oznacza to bardziej elastyczny, ale też bardziej złożony system, w którym obok centralnego operatora mogą funkcjonować niezależne modele zbiórki – przy jednoczesnym większym nacisku na mierzalność efektów i transparentność danych.

© Photogenica